Урман материалларын аванс белән түләү биржа сәүдәсенә керттеләр

Беренче квартал нәтиҗәләре буенча, үзәк сату системасы биржасында 1,7 меңнән артык килешү төзелгән, суммасы 8 млрд сумнан арткан. Рәис Рөстәм Миңнеханов йөкләмәсе буенча Татарстанда пилот проекты бер ел элек башланды, уңышлы нәтиҗәләр күрсәтте: аның тәҗрибәсе федераль дәрәҗәдә тарату өчен тәкъдим ителде.

Урман кодексына төзәтмәләр дәүләт учреждениеләренә өлгергән һәм артык өлгергән утыртылышлар участокларында агач үзләре әзерләргә мөмкинлек бирде. 431-ФЗ номерлы закон, үз чиратында, урман материалларын, пиломатериалларны һәм агаш эшкәртү продукциясен турыдан-туры аванс белән түләү мөмкинлеге белән дәүләт төзелешләре өчен товарлар исемлегенә кертте.

Нәтиҗәдә, дәүләт әзерләүчеләренең һәм эшкәртүчеләрнең продукция күләмнәре һәм ассортименты киңәйде, ә агач дәүләт төзелешләре подрядчыларына турыдан-туры биржа аша сатыла башлады. Татарстандагы пилот проекты практикасы бу модельнең нәтиҗәлелеген күрсәтте.

Татарстан урман хуҗалыгы министры урынбасары Рәис Гомәров билгеләп үткәнчә, республика инициативасы белән кертелгән өлгергән һәм артык өлгергән урманнарны кисүгә рөхсәт итүче үзгәрешләр тармак өчен яңа мөмкинлекләр ача. Бу урманнарның санитар халәтен яхшыртырга, урман янгыннары куркынычсызлыгын арттырырга, урманнарны торгызу өчен участоклар формалаштырырга, шулай ук икътисади нәтиҗә тәэмин итәргә һәм урман хуҗалыкларының финанс тотрыклылыгын ныгытырга мөмкинлек бирәчәк.

Ул республиканың агачны биржа аша 2022 елдан сатуын, һәм тик быел гына 175 сәүдә уздырылуын, алар барышында 40 мең кубометр агач 74,2 млн сумга сатылуын өстәп үтте.

Үзәк сату системасы биржасы вице-президенты Ирина Шиляева, үз чиратында, ике законның бергә кушылуы яңа икътисади контур формалаштырганын күрсәтте: дәүләт бер үк вакытта урманнарны яңарту һәм агачны төзелеш компанияләренә турыдан-туры сатудан керем алу мөмкинлеген алды, бу исә төзелештә чыгымнарны киметә.

Ел башыннан ҮСС биржасында урман һәм пиломатериаллар сегментларында 600 дән артык килешү төзелгән, суммасы 1 млрд сумнан арткан. Дәүләт төзелешләре подрядчылары ягыннан бүрәнә, борыс һәм башка пиломатериаллар төрләрен сатып алуга аукционнар саны артуы күзәтелә.

Катнашучылар географиясе дә киңәя: башка төбәкләр, шулай ук дәүләт һәм шәхси компанияләр биржаны чыгымнарны киметү һәм өстәмә керем алу коралы итеп куллана. Росурманхуҗалыгында уңышлы динамиканы билгеләп үтәләр: 2022-2023 елларда дәүләт учреждениеләре саткан агачның 80% тирәсе биржалар аша сатылса, 2025 ел нәтиҗәләре буенча бу күрсәткеч 99,2% җиткән.

Өстәмә үсеш факторы итеп Финанслар министрлыгының һәм Федераль антимонополь хезмәтнең 223-ФЗ номерлы законы биржа товарларын сатып алуны көйләмәве турында аңлатмасы булды. Бу заказчыларга урман һәм пиломатериалларны бу законнан читтә биржа аша сатып алырга мөмкинлек бирә, дәүләт урман хуҗалыклары һәм шәхси эшкәртүчеләр өчен тигез конкурентлык шартларын тәэмин итә.

Яңа механизм базарның барлык катнашучыларына да файдалы. Шәхси һәм дәүләт төзелеш компанияләре дәүләт җитештерүчеләренең продукциясенә турыдан-туры керә ала, тапшыручыларны эзләү вакытын һәм административ чыгымнарны кыскарта. Дәүләт исә, элек кулланылмаган өлгергән һәм артык өлгергән утыртылыш агачын сату хисабына бюджет керемнәрен арттыра.

431-ФЗ номерлы закон урман материаллары, пиломатериаллар һәм агач эшкәртү продукциясен алдан түләү белән биржада сәүдә итү мөмкинлеген ныгытты. Урман кодексына төзәтмәләр (565-ФЗ номерлы) 2026 елның 9 гыйнварыннан дәүләт учреждениеләренә мондый утыртылышларны сәүдә уздырмыйча үзләре әзерләргә, аннары биржа аша сатуга рөхсәт итте.

Хәзерге вакытта яңа нормаларны тормышка ашыру өчен кирәкле ведомство актлары эшләнә. Дәүләт урман хуҗалыклары яңа кагыйдәләр буенча эшкә әзерләнә.